Ambarda tek bir kalem için birden fazla kodun olması, bilinen herhangi bir kalem için bir kodun olmasının şart koşulduğu kodlamanın temel kuralına ters düşmektedir. Birden fazla kodun kullanılması stok seviyelerini, çoklu siparişleri, çoklu stokları ve acil alımları arttırır. Hatta stoklar ambarda olsa bile – son kullanıcı tarafından bilinmediği için. Bu durum ise stok sayısının artmasına neden olur.
Ortalama herhangi bir ambarda kodların yaklaşık olarak %15 ‘i çoklu koddur. Eğer bunlar atılabilirse stok sayısı en azından %10 düşürülebilir. Aşağıda bu kodlamanın nasıl oluşturulacağı ve nasıl yapılabileceği anlatılmıştır.
Çoklu Kodlar Nasıl Oluşturulur?
Parçalı Kodlama Mantığı: Eğer kodlama mantığının yapısında hata varsa çoklu kodlar oluşturulmamalıdır. Bunu göstermek için ekipman etiketi için iki haneye ve ekipman etiketine sahip olan bir işletme için bir hanelik işarete sahip olan bir kodlama sisteminin olduğunu farz edelim. Bu durumda P01 ekipman etiketine sahip olan bir pompada rulman için 7305 olsun.
Şimdi aynı rulmanın aynı işletmede aynı üretici tarafından üretilmiş aynı tip bir pompada fakat P05 etiketi ile kullanıldığını kabul edelim. Bu kodlama mantığını takip ettiğimizde 91201XXXXX ve 91205XXXXX gibi iki kod meydana gelecektir. Bu kodlarda 91 herhangi bir pompa kategorisini, 2 işletmeyi - ki bize üre işletmesi olduğunu belirtiyor - ve sonraki iki hane 01 ve 05 ayrı ayrı P01 ve P05 ekipman etiket numaralarını göstermektedir. Bu yüzden her ne kadar aynı işletmede aynı rulman kullanılıyorsa da ekipmanın farklı iki parçası için kullanıldığından dolayı iki farklı kod üretilmiştir.
Benzer olarak 7305 rulmanının da farklı iki işletmede kullanıldığını ( üre ve amonyak ) farz edelim. Amonyak fabrikasındaki ekipman etiketleri P08 ve P10 bu mantıkla şu şekilde üretilebilir:
91201XXXXX üre fabrikasındaki P01 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91205XXXXX üre fabrikasındaki P05 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91308XXXXX amonyak fabrikasındaki P08 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91310XXXXX amonyak fabrikasındaki P10 etiketine sahip 7305 rulmanı için
Bu kodlardaki üçüncü hane fabrikaya aittir. Bu hanedeki 2 sayısı üre, 3 sayısı amonyak fabrikasını göstermektedir. Bu yüzden eğer kodlama sistemi iyi tasarlanmamışsa çoklu kodların oluşturulması kaçınılmazdır ve sonrasında sisteme konulur.
Kodlanacak Yedek Parça ile İlgili Yeterli Bilginin Olmayışı
Parça sayısı veya parça kimliği, boyut, konstrüksiyon malzemesi vb. gibi bilgiler bilinmiyorsa bu çoklu kodların oluşturulmasının nedeni olacaktır. Bunun anlaşılması için WKT 40/6 ve WKT 40/8 pompa modellerinin motor millerinin birbirleri ile değiştirilebildiğini fakat bu bilginin malzemeyi kodlayan kişi tarafından bileşen için üreticiye ait parça numarası verilmediğinden bilinmediğini düşünelim. Üreticiye ait parça numarasının bilinmemesinden dolayı kodlamayı yapan personel birbirleri ile değiştirilebilir yedek parçalar için farklı kodları verecektir.
Oluşturulan çoklu kodlarla ilgili bir diğer konu başlangıçtaki kodlamanın üretici firmanın çizim ve parçanın poz numaralarına göre yapıldığında ortaya çıkmaktadır. Bundan sonra eğer üretici firma yedek parçaları için tek bir seri numarası vermiş ise yeni parçanın daha önceden kodlanıp kodlanmadığı bilinmeyecektir. Bu durumda kodlamayı yapan personel yedek parçaya yeni bir kod atayacaktır.
Başka bir kod örneği göz önüne alalım. Üretici firmaların birçoğu yedek parçalarına tek bir parça numarasının atanması için bir sisteme sahip değildir. Bu gibi durumlarda yedek parçalar çizim ve bileşenin teknik resmi üzerindeki poz numaralarına göre kodlanmaktadır. Tahrik tarafındaki (TK) ve tahrik edilmeyen taraftaki (TET) rulman yataklarına ait kapakların birbirleri ile değiştirilebildiğini farz edelim. Fakat TK ve TET için ne bir parça numarası ne de bir poz numarası olmadığından dolayı rulman yataklarının kapakları farklı olabilecek ve farklı iki kod üretilecektir.
Buhar türbinin kılavuz bıçak taşıyıcıları için sızdırmazlık halkalarının fiziksel olarak incelenmesi süresince 60 ‘dan fazla parça olduğu görülmüştür. Bunlardan 50 tanesi ikileme veya üçleme’den oluşmaktadır. Çoklu kodların fazla sayıda olması kodlamanın yedek parçanın çizim ve poz numaralarına dayanılarak yapıldığında ortaya çıkmaktadır. Kodlama zamanında üretici firmaya ait tek bir parça numarası mümkün değildir.
CMMS / ERP (Computerized Maintenance Management System)’nin Yetersiz Oluşu
Yedek parçayı kodlayan kişinin hata yapmasını önlemede CMMS / ERP, daha önceden kodlanmış herhangi bir parça için farklı kodların atanmasını önlemek için yeterli kapasiteye sahiptir. CMMS çok iyi bir arama işlevine sahiptir. Öyle ki kodlamayı yapan kişi yedek parçanın daha önceden kod alıp almadığının bulunması için ilk önce CMMS ‘de araştırma yapmaktadır.
Yazar, en popüler CMMS’lerin insandan kaynaklanan hataları önlediğini ve bir kod oluşturma modülüne sahip olmadığını görmüştür. CMMS ve kodlama araçlarının birçoğu kodu otomatik olarak oluşturmaktadır. Bundan sonra personele sadece grup ve alt grupların atanması kalmaktadır. İdeal olarak eğer kodlamayı yapan personel ekipman tipi, yapımı, modeli gibi yedek parça detaylarını girdiğinde kod oluşturucu sistemde tanımlanmış olan mantığa göre uygun kodu otomatik olarak seçmektedir.
Yedek Parça Grupları ile İlgili Olan Genel Parçalar
Tipik olarak bir ekipman birden fazla genel parçaya sahip olmaktadır. Bu yedek parçalar ekipmanın üreticisi tarafından üretilmemiş, tedarikçi firmalardan alınmıştır. Bunlar sürtünmesiz yataklar, bağlantı elemanları, V kayışları, filtreler, boru contaları gibi örneklerden oluşmaktadır. Malzeme terminolojisinde bu parçalar biçimlendirilmiş parçalar olarak adlandırılmaktadır. Bu parçaların farklı tedarikçiler için daha fazla birbirinin yerine kullanılabilme olasılığı vardır.
Örneğin 6208 rulmanı birden fazla tedarikçi tarafından üretilen pompalarda kullanılabilir. Eğer rulman ekipman üreticisinin grubunda kodlanmışsa her bir tedarikçi için bir kod oluşturulması gündeme gelecektir. Genel parçalar üreticinin grubunda kodlanmıştır. Bunun nedeni parçanın tüm özelliklerinin kodlama anında bilinmemesidir. Tedarikçi yatağın radyal ve eksenel olduğunu belirtirken tüm özellikleri hakkında bilgi vermemektedir.
Şirketler, ekipmanın üretici ve tedarikçi firmasından ekipmanın satın alınması sırasında iki yıllık operation spares commissioning satın alırlar. Basınçlı kaplar ve kolonlar için devreye alma ve işletme yedekleri daha çok menholler ve nozul contalarından oluşmaktadır. Basınçlı kap ve kolon menholleri 24” 150 # veya 24” 300 # boyutlarında olacak şekilde sınırlandırılmıştır. Benzer olarak nozul contaları standart boru contalarıdır. Eğer menhol ve nozul contaları üreticinin grubunda kodlanmışsa bu durum çoklu kodların oluşturulmasına neden olacaktır.
Kodlamayı Yapan Personelin Hata Yapmaması
Eğer kodlamayı yapan personel uyanık ve tedbirli değilse var olan bir parça için kodunun olup olmadığının kontrol edilmesi için CMMS araştırılmayabilir ve kodlama için yeni bir istek geldiğinde yeni bir kod atanabilir. Şirketlerin bazısında kodlama işi dış kaynak personeline verilmiş ve ödeme
oluşturulan kod sayısı baz alınarak yapılmaktadır. Bu gibi durumlarda kodlamayı yapan personel kodun var olup olmadığını araştırmayacak ve kodlama için gelen tüm yeni isteklere uygun yeni bir kod atayacaktır.
Parça Numaraları için Farklı Tarzlar
Yedek bir parçanın parça sayısının girilmesinde tarz aynı ise çoklu kodların oluşturulmasına neden olunabilir. Buna bir örnek vermek gerekirse bir vana plakası için parça numarasının 2508.786.534 olduğunu farz edelim ve aynı kodlama daha önce de yapılmış olsun. Şimdi aynı parça için kodlama isteği geldiğinde istek formunda adı geçen parçanın numarası 2508768534 veya 2508-768-534 tür, fakat kodlamayı yapan personel CMMS ‘de arama yaptığında aynı parça numarasını bulamayabilir ve aynı parça için yeni bir kod verebilir.
Şirket birleşmeleri, satın alma ve iş birliği
Bu olaylardan ötürü satış yapan firmaların isimleri çok sık olarak değişmektedir. Bir kodlama sisteminde satışı yapan firmaya bir hane ayrılmıştır. Eğer satışı yapan firmanın ismi değişirse bu CMMS ‘e aktarılmaz ve kodlamayı yapan personel yanlışlıkla aynı satıcı için farklı iki isim oluşturabilir.
Parça Numaralarının Satıcı Firma Tarafından Verilmesi
Satıcı firmaların birçoğu bileşenlerin parça sayılarını güncel tutmaktadırlar. Fakat bunları müşterilerine ulaştırmayı nedense unutmaktadırlar. Yeni bir ekipmanın yedek parça listesi geldiğinde yeni bir kod oluşturulmaktadır. Örneğin parça numarası X0635 olan bir yay satın alınsın ve aynı yay şimdi X3635 parça numarasına sahip olsun. Eğer satıcı firma yeni bir PSV için bir yedek parça listesinin olup olmadığını soruyorsa ve aynı yay yeni PSV nin bir parçasıysa yay için en son gelen parça numarasını verecektir. Bu yüzden iki kod olacaktır. Bunlardan bir tanesi eski parça kodu olan X0635 ve diğeri yeni parça kodu olan X3635 tir.
Bir diğer örnek olarak satıcı firmanın X0635-00-0 tarzında parça numaralarını kullanmasıdır. Şimdi parça numaraları X0635 şeklinde verilmektedir. Eğer bu bilgi yedek parçanın kodlamasını yapan kişi tarafından bilinmiyorsa parça numaraları ayrı parçalar olarak iki tarzda dikkate alınacak ve X0635-00-0 ve X0635 için iki ayrı kod ayrılacaktır.
Parça Numaralarının veya Uyumluluk Listelerinin Olmayışı
Satıcı firmaların birçoğu yedek parçalarına tek bir parça numarası veren bir sisteme sahip değildir. Bunlardan hiçbirisi tüm kompleks için uyumluluk listesi sağlamamaktadır. Bu yüzden yedek parçalar model, çizim ve yedek parçanın teknik resmindeki poz numarası baz alınarak kodlanır. Farklı ekipmanlar için çizim numaraları farklılık gösterdiğinden dolayı aynı parçanın farklı çizim numaraları için çoklu kodlar oluşturulacaktır.
OEM ve Ekipman Tedarikçi Gruplarının Her İkisinde de Parçaların Kodlanmış Olması
Çoğu zaman ne parça orijinal ekipman üreticisinden ( OEM ) veya tedarikçi firmadan kaynak edilip edilmeyeceği belirli değildir. Her iki grupta da bu çoklu kodlamaya neden olacak şekilde kodlanabilir. Örneğin kompresörün güç aktarma tedarikçisine bir diğer tedarikçiden bir buhar türbini alındığı belirtilsin. Bu durumda türbinin yedekleri her iki grupta da kodlanmış olacaktır.
Biçimlendirilmiş Parçaların Kodlamayı Yapan Personel Tarafından Bilinmemesi
Parçanın kodlamasını yapan personel parça hakkında bilgiye sahip olmalıdır. Eğer kodlamayı yapan kişi 4” 150 # luk flanşlı bir sürgülü vanayı kodlaması gerekiyorsa gereken özelliklerin ne olduğu ve hangi bilginin ek oluşturacağı veya gereksiz bilgi olduğunu bilmelidir. Eğer bilmiyorsa 4” 150 #
‘luk sürgülü vana için oluşturulacak kodların birçoğu bazı tasarım durumlarında biraz değişim gösterecektir.
Parçaların Setler ve Tekil Olarak Kodlanması
Parçaların setler olarak kodlanmış olduğu ve aynı parçanın tek birim olarak kodlandığı anlar bulunmaktadır. Örneğin onarım takımı özel bir O-ring içeriyorsa ve satıcı firma sadece bir takım olarak malzemeyi sağlıyorsa O-ring ayrı olarak kodlanmalıdır. Aksi halde hem onarım takımı hem de O-ring için farklı iki kod oluşturulacaktır. Bu sadece çoklu kodların oluşturulmasına neden olmaz. Aynı zamanda stokun artmasına da neden olacaktır.
Aynı Parçanın Birden Fazla Disiplinde Kodlanması
Proses endüstrilerinde mekanik, elektrik ve enstrüman bakımlarını uzmanlaşmış bakım grupları yapmaktadır. Ekipman veya sistemler bazı mekanik, elektrik ve enstrüman parçalarına sahiptir. Bundan başka mekanik, elektrik ve enstrüman yedek parçalarını sınıflandırmak için iyi bir kodlama sistemi kullanılmaktadır. Örneğin enstrüman yedekleri 01-20, mekanik yedekleri 21-40 ve bu şekilde gidecek olan gruplara ayrılabilir.
Eğer mekanik bakım grubu bir kompresörün yedekleri için kodlama isteğinde bulunuyorsa sıcaklık anahtarları, basınç anahtarları, sınırlama anahtarları gibi enstrüman yedekleri bile mekanik grupta kodlanabilir. Şimdi eğer enstrüman birimi aynı yedek parçalar için ( sınırlama anahtarları, sıcaklık anahtarları gibi ) bir istekte bulunuyorsa bunlar 01-20 arasında bir sayıya sahip olacak şekilde enstrüman grubunda kodlanabilecektir. Bundan başka enstrüman bu parçaları biçimlendirilmiş parçalar gibi genel parçalar olarak kodlayabilecektir. Bu yüzden aynı yedek parça iki bakım grubu tarafından kodlanmışsa bu çoklu kodların oluşturulmasına neden olacaktır.
Çoklu Kodların Etkileri
Basamak Etkisi
Bir parça çoklu kodlamaya sahip olduğu zaman bunların ve kötü etkilerinin sistemden uzaklaştırılması gerekmektedir. Çoklu kodlamadan dolayı ek satın alma siparişleri ve talepleri silinebilecektir. Kimi durumlarda siparişi alan firma bileşenlerin üretimine başlamış ise siparişlerin iptal edilmesi mümkün olamamaktadır.
Geriye kalan kodlar bir tane kod alındıktan sonra diğerleri silinmek zorundadır. Ekipmanın malzeme fişi ( BOM ) silinen kodlar çıkarıldıktan sonra güncellenmelidir ve geçerli kodları içermektedir. Alınan kodun stok seviyeleri çoklu kodların tümünün sarfiyatının toplanmasıyla gözden geçirilmelidir. Silinen kodlara dayanan stoklar geçerli kodlara aktarılmalıdır. Bu yüzden çoklu kodların meydana getirdiği kartopu etkisi fazla olacaktır.
Aşırı Stok Sorunları
Bir yedek parçanın çoklu kodlar vasıtasıyla tedarik edilmesi stok yığılmasına neden olacaktır. Çoklu kodlar ortadan kaldırıldığında ve silinen kodlardaki stoklar geçerli kodlara transfer edildiğinde bu parça için ayrılan maksimum seviye sınırın aşılması önlenir. Bu neredeyse fazlalık stokun olmasını imkânsız kılmaktadır.
Yalancı Alarmlar
Çoklu kodlardan dolayı bir veya daha fazla kodlarda stok görünse bile, herhangi bir kodda stok yok ise bu yalancı alarm ortaya çıkaracaktır ve acil alımı gündeme getirecektir. Herhangi bir şirkette stokların tükenmesi ise ciddi bir sorun oluşturmaktadır.
Depolama Sorunları
Çoklu kodlar çoklu raf konumları gerektirmektedir. Bu durum ambar için depolama sorunlarını gündeme getirmektedir.
Sık, Düşük Sayıdaki Siparişler
Çoklu kodlardan dolayı taleplerin toplamı dağıtılmıştır ve bu yüzden sonuçlar sıktır ve az miktarda sipariş yapılır.
Çoklu Kodlar için Çözümler
Çoklu kod oluşmasının nedenleri anlaşıldıktan sonra çözüme ulaşmak daha kolay olmaktadır: Çoklu kodlar ilk karşılaşmada oluşturulmamalıdır. Tedbir alma daha sonra onarmaktan daha iyidir. Aşağıda bunun için bazı çözümler verilmiştir:
Kodlama Mantığına Uygun Tasarım
Bu durum çoklu kod üretilmesine neden olmamalıdır. İşletme için ayrılan haneleri, ekipman etiketlerini gösteren kodlama sisteminde gördüğümüz gibi bir kodlama sistemi son derece verimsizdir. En iyi yöntem sadece yedek parçanın veya parçanın karakteristiğine dayanan ve nerede kullanıldığının önemsenmediği bir kodlama mantığının oluşturulmasıdır. Bu tip bir sistemde bir yedek parça satıcı firma ismi, modeli gibi bilgiler için hanelere sahip olacaktır. Genel parçalar için parça kategorisi, boyutu, konstrüksiyon malzemesi gibi hanelere sahip olacaktır. Bu tip bir sistemde genel parça X, Y veya Z satıcı firması tarafından tedarik edilse bile parçanın karakteristiği baz alınarak tek bir kod verilebilir.
Sadece Uygun Formattaki Kodlama İsteklerinin Kabul Edilmesi
Kodlama istekleri standart bir formatta kabul edilebilir. Bu şekilde kodlama isteyen kişi kodlama için gerekli olan tüm bilgileri sağlayan ve parçayı kodlayan kişi tarafından ilgili bilginin araştırılması daha hızlı olmaktadır. Kodlama isteğinin biçimi ekipman tipi ( santrifüj pompa, dişli pompa, pistonlu kompresör gibi ) ile ilgili bilgileri, yedek parçaların uyumluluğu, model, parça ve bileşenin teknik resmindeki poz numarası ile ilgili bilgiyi kodlamayı yapan kişinin yedek parçayı uygun gruba koymasını mümkün kılar.
Uygun Kod Oluşturucu Programın Seçilmesi
Bunun için insan hatlarına kapalı bir program kullanılmalıdır. Yazar şu ana kadar tasarlanan mantığı baz alındığında kodları müdahale olmadan otomatik olarak oluşturan herhangi iyi bir programa rastlamamıştır.
Yedek Parçaları ve Bileşenleri Kodlayacak Personelin Eğitilmesi
Malzemenin kodlamasını yapacak personel parçaları anlayabilmelidir. Kodlanan parçaya bağlı olarak gerekli olan bilgileri bilmelidir. OEM yedekleri için yedek parçanın boyutu, tasarım standartları, konstrüksiyon malzemesidir. Tercihen personel mekanik, elektrik ve enstrüman yedeklerini kendine ait disiplinde kodlamalıdır.
Özellikleri Eksik Olan Yedek Parçalar Kodlanmamalıdır
Kimi zaman özellikleri bilinmese dahi bir parçanın kodlanması ve tedarik edilmesi için büyük bir baskı oluşturulmaktadır. Bu gibi durumlarda parça kodunun daha sonraki tedarik işlemleri için CMMS tarafından kilitlenmesi gerekmektedir. Bu parçanın ana özellikleri eksik olan yedek parçalar gözden geçirildikten sonra depolara alınmalıdır. OEM’ler genellikle sürtünmesiz yatakların numaraları, yağ segmanlarının boyutlarını, V kayışlarının boyutları gibi bilgileri vermemektedir. Bu yüzden ilk defada OEM kategoride bunların kodlanması gerekmektedir. Fakat ilk satın almadan sonra bunlar biçimlendirilmiş/genel kategori altına konulmalıdır.
Satıcı Firmaları Yedek Parçaları için Tek Bir Parça Numarası Oluşturmaya İkna Etmek
Satıcı firmaların birçoğu yedek parçaları için tek bir parça numarasına sahip bir sisteme sahip değildir. Eğer satıcı firma yedek parçaları için tek bir parça numarası geliştirmeye razı edilemez ise tüm kompleks için tedarik edilen ekipmanlarda yedek parçaların uyumluluğu ile ilgili bilgi istenmelidir.
Tüm Kompleks için Satıcı Firmaların Güncelleştirilmiş Uyumlu Parça Vermeleri için İkna Etmek
Birkaç yıl sonra satıcı firmadan daha fazla ekipman alındığında satıcı firma tüm işletmelerdeki ekipmanları kapsayan güncelleştirilmiş uyumluluk listesini vermelidir. Satıcı firmalar için bu yedek parçaların tek bir parça numarasına sahip olmasından daha fazladır.
Kodlama için Konulan Prosedür ve Kurallardan Sapma Olmamalıdır
Kurallar ve prosedürler uniform bir şekilde sistematik olarak işin yapılması için konulmuştur. Eğer bunlar es geçilirse sonradan düzeltilmesi zor olan sonuçlar ortaya çıkabilir. Sabitlik için birkaç tane kılavuz ve standart çalışma prosedürü uygulanmalıdır.
CMMS nin Çoklu Kod Tanımlamasına Sahip Olmalıdır
Aynı parça numarası, model numarası gibi verilere dayanarak rapor alma mümkün olmalıdır. Bunun yanında parça kategorisine bağlı olarak ilgili tüm bilgiler için zorunlu alanlar olmalıdır. Bu sayede gerekli olan minimum bilgi girilene dek kod oluşturulmayacaktır.
Çoklu Kodla Karşılaşılır Karşılaşılmaz Bunu Düzeltecek Adımın Atılması
Hasarın kontrolü ne kadar erken ele alınırsa hasar o kadar az olur. Daha önce gördüğümüz gibi çoklu kodlar kartopu etkisine sahiptir. Düzeltici faaliyetteki herhangi bir gecikme durumu daha da kötüleştirecektir. Çoklu kodlar ortaya çıktığında yapılacak ilk şey geçerli kodun bloke edilmesidir. Bu hareket bloke edilmiş kodlar için satın alma talebinin artmasına engel olur.
Biçimlendirilmiş Parçalar OEM Grubunda Kodlanmamalıdır
Son kullanıcılar bile OEM ‘den biçimlendirilmiş parçayı satın alıyorsa bu parçaların genel kategoride kodlanması tavsiye edilmektedir.
Parçanın Satın Alınmasına Karar Vermek
OEM ‘in, tedarikçi veya genel satıcı firmanın, kodlamanın yapıldığı sırada yedek parçaların kaynağına karar verilmelidir. Bu kodu belirleyecektir. Son kullanıcılar normal olarak olası tüm grupların kodlanması üzerinde ısrar ederek yedek parçanın elde edilebilirliği hakkında geri kalanı garanti etmelidir.
Kodun CMMS de Olup Olmadığı Araştırılmadan Önce Yeni Bir Parçanın Kodlaması Yapılmamalıdır
Bunların yeni parça oldukları ve mevcut kodlar için araştırma yapılmadığı kabul edildiğinde mevcut kodlar için yeni kodlar oluşturulabilir.
Kodlamayı İsteyen Kişinin Son Kullanıcı Olması Durumunda Bir Sistemin Oluşturulması
Enstrüman yedekleri enstrüman birimi tarafından, mekanik parça yedekleri mekanik birim tarafından ve elektrik yedekleri elektrik birimi tarafından kodlanmalıdır. Kompresör düzeneği, buhar türbinleri gibi büyük ekipmanlarda bakım işleri her birim tarafından açıkça anlaşılmalıdır. Eğer herhangi bir parça için iki veya daha fazla birim tarafından kodlama isteği alınmış ise bu çoklu kodlamaya neden olacaktır. Bunun yanında son kullanıcı parçayı kodlayan personele tüm özellikleri birleştirebilmesi için uygun bir rehber olabilir.
Yedek Parçaların ve Genel Parçaların Fiziksel Olarak Kontrol Edilmesi
Çok sık olarak satıcı firma yedek parça kitapçığındaki genel parçalar için boyut ve özellikleri vermemektedir. Detaylar OEM satıcısı tarafından verilen malzeme etiketlerinde bulunmaktadır. Yağ segmanları, filtre elemanları, gövde ve boru contaları, kaplin takozları, yay halkalar, halka contalar, bağlantı elemanları, O-ringler gibi genel yedek parçaların boyutları ve özellikleri parçaların fiziksel olarak kontrol edilmesiyle kolaylıkla tanımlanabilir. Bir şirket pompaların kullandığı sabit yağ göstergeleri için 60 adet kod tanımlamıştır. Fiziksel inceleme ile birbirine benzer olanlar bulunabilir.
Çoklu Kodların Elenmesi Sürekli Olmalıdır
Çoklu kodların elenmesi bir defa yapıldıktan sonra bırakılmamalıdır. Bu sürekliliği olan bir işlem olmalıdır. Çoklu kodların düzenli ve periyodik denetlenmesi gerekmektedir. Herhangi bir zaman diliminde çoklu kodlar ortaya çıkabilir. Bu yüzden çoklu kod sisteminin arındırılması için bir aralıksız çalışma gerekmektedir.
Shell, Reliance gibi sınıfının en iyisi olan birçok şirket sigorta poliçelerine ve prosedürlerine sahiptir ve isimsiz veya buy-out bileşenler için özelliklerin ve alt tedarikçilerin bilgileri ve yedek parçaların birbirlerinin yerine kullanılabilmesi ile ilgili satıcı firmanın tedarik bilgisini zorunlu kılan üst sınıf yazılım kullanmaktadır. Shell geliştirdiği E-Spir programı ile yedek parça listeleri satıcı firmalardan alınmaktadır. Bu program www.e-spir.com adresinden ücretsiz olarak indirilebilir. Fakat satıcı firma yedek parça detaylarını sadece E-Spir formatında verebilmektedir. Satıcı firma tarafından tedarik edilmeyen isimsiz yedek parçalarla ilgili detaylar yeterli değil ise E-Spir ret etmektedir. Bir kodlama programı ile beraber E-Spir çoklu kodların oluşturulmasını etkin olarak kontrol edebilmektedir.
Ortalama herhangi bir ambarda kodların yaklaşık olarak %15 ‘i çoklu koddur. Eğer bunlar atılabilirse stok sayısı en azından %10 düşürülebilir. Aşağıda bu kodlamanın nasıl oluşturulacağı ve nasıl yapılabileceği anlatılmıştır.
Çoklu Kodlar Nasıl Oluşturulur?
Parçalı Kodlama Mantığı: Eğer kodlama mantığının yapısında hata varsa çoklu kodlar oluşturulmamalıdır. Bunu göstermek için ekipman etiketi için iki haneye ve ekipman etiketine sahip olan bir işletme için bir hanelik işarete sahip olan bir kodlama sisteminin olduğunu farz edelim. Bu durumda P01 ekipman etiketine sahip olan bir pompada rulman için 7305 olsun.
Şimdi aynı rulmanın aynı işletmede aynı üretici tarafından üretilmiş aynı tip bir pompada fakat P05 etiketi ile kullanıldığını kabul edelim. Bu kodlama mantığını takip ettiğimizde 91201XXXXX ve 91205XXXXX gibi iki kod meydana gelecektir. Bu kodlarda 91 herhangi bir pompa kategorisini, 2 işletmeyi - ki bize üre işletmesi olduğunu belirtiyor - ve sonraki iki hane 01 ve 05 ayrı ayrı P01 ve P05 ekipman etiket numaralarını göstermektedir. Bu yüzden her ne kadar aynı işletmede aynı rulman kullanılıyorsa da ekipmanın farklı iki parçası için kullanıldığından dolayı iki farklı kod üretilmiştir.
Benzer olarak 7305 rulmanının da farklı iki işletmede kullanıldığını ( üre ve amonyak ) farz edelim. Amonyak fabrikasındaki ekipman etiketleri P08 ve P10 bu mantıkla şu şekilde üretilebilir:
91201XXXXX üre fabrikasındaki P01 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91205XXXXX üre fabrikasındaki P05 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91308XXXXX amonyak fabrikasındaki P08 etiketine sahip 7305 rulmanı için
91310XXXXX amonyak fabrikasındaki P10 etiketine sahip 7305 rulmanı için
Bu kodlardaki üçüncü hane fabrikaya aittir. Bu hanedeki 2 sayısı üre, 3 sayısı amonyak fabrikasını göstermektedir. Bu yüzden eğer kodlama sistemi iyi tasarlanmamışsa çoklu kodların oluşturulması kaçınılmazdır ve sonrasında sisteme konulur.
Kodlanacak Yedek Parça ile İlgili Yeterli Bilginin Olmayışı
Parça sayısı veya parça kimliği, boyut, konstrüksiyon malzemesi vb. gibi bilgiler bilinmiyorsa bu çoklu kodların oluşturulmasının nedeni olacaktır. Bunun anlaşılması için WKT 40/6 ve WKT 40/8 pompa modellerinin motor millerinin birbirleri ile değiştirilebildiğini fakat bu bilginin malzemeyi kodlayan kişi tarafından bileşen için üreticiye ait parça numarası verilmediğinden bilinmediğini düşünelim. Üreticiye ait parça numarasının bilinmemesinden dolayı kodlamayı yapan personel birbirleri ile değiştirilebilir yedek parçalar için farklı kodları verecektir.
Oluşturulan çoklu kodlarla ilgili bir diğer konu başlangıçtaki kodlamanın üretici firmanın çizim ve parçanın poz numaralarına göre yapıldığında ortaya çıkmaktadır. Bundan sonra eğer üretici firma yedek parçaları için tek bir seri numarası vermiş ise yeni parçanın daha önceden kodlanıp kodlanmadığı bilinmeyecektir. Bu durumda kodlamayı yapan personel yedek parçaya yeni bir kod atayacaktır.
Başka bir kod örneği göz önüne alalım. Üretici firmaların birçoğu yedek parçalarına tek bir parça numarasının atanması için bir sisteme sahip değildir. Bu gibi durumlarda yedek parçalar çizim ve bileşenin teknik resmi üzerindeki poz numaralarına göre kodlanmaktadır. Tahrik tarafındaki (TK) ve tahrik edilmeyen taraftaki (TET) rulman yataklarına ait kapakların birbirleri ile değiştirilebildiğini farz edelim. Fakat TK ve TET için ne bir parça numarası ne de bir poz numarası olmadığından dolayı rulman yataklarının kapakları farklı olabilecek ve farklı iki kod üretilecektir.
Buhar türbinin kılavuz bıçak taşıyıcıları için sızdırmazlık halkalarının fiziksel olarak incelenmesi süresince 60 ‘dan fazla parça olduğu görülmüştür. Bunlardan 50 tanesi ikileme veya üçleme’den oluşmaktadır. Çoklu kodların fazla sayıda olması kodlamanın yedek parçanın çizim ve poz numaralarına dayanılarak yapıldığında ortaya çıkmaktadır. Kodlama zamanında üretici firmaya ait tek bir parça numarası mümkün değildir.
CMMS / ERP (Computerized Maintenance Management System)’nin Yetersiz Oluşu
Yedek parçayı kodlayan kişinin hata yapmasını önlemede CMMS / ERP, daha önceden kodlanmış herhangi bir parça için farklı kodların atanmasını önlemek için yeterli kapasiteye sahiptir. CMMS çok iyi bir arama işlevine sahiptir. Öyle ki kodlamayı yapan kişi yedek parçanın daha önceden kod alıp almadığının bulunması için ilk önce CMMS ‘de araştırma yapmaktadır.
Yazar, en popüler CMMS’lerin insandan kaynaklanan hataları önlediğini ve bir kod oluşturma modülüne sahip olmadığını görmüştür. CMMS ve kodlama araçlarının birçoğu kodu otomatik olarak oluşturmaktadır. Bundan sonra personele sadece grup ve alt grupların atanması kalmaktadır. İdeal olarak eğer kodlamayı yapan personel ekipman tipi, yapımı, modeli gibi yedek parça detaylarını girdiğinde kod oluşturucu sistemde tanımlanmış olan mantığa göre uygun kodu otomatik olarak seçmektedir.
Yedek Parça Grupları ile İlgili Olan Genel Parçalar
Tipik olarak bir ekipman birden fazla genel parçaya sahip olmaktadır. Bu yedek parçalar ekipmanın üreticisi tarafından üretilmemiş, tedarikçi firmalardan alınmıştır. Bunlar sürtünmesiz yataklar, bağlantı elemanları, V kayışları, filtreler, boru contaları gibi örneklerden oluşmaktadır. Malzeme terminolojisinde bu parçalar biçimlendirilmiş parçalar olarak adlandırılmaktadır. Bu parçaların farklı tedarikçiler için daha fazla birbirinin yerine kullanılabilme olasılığı vardır.
Örneğin 6208 rulmanı birden fazla tedarikçi tarafından üretilen pompalarda kullanılabilir. Eğer rulman ekipman üreticisinin grubunda kodlanmışsa her bir tedarikçi için bir kod oluşturulması gündeme gelecektir. Genel parçalar üreticinin grubunda kodlanmıştır. Bunun nedeni parçanın tüm özelliklerinin kodlama anında bilinmemesidir. Tedarikçi yatağın radyal ve eksenel olduğunu belirtirken tüm özellikleri hakkında bilgi vermemektedir.
Şirketler, ekipmanın üretici ve tedarikçi firmasından ekipmanın satın alınması sırasında iki yıllık operation spares commissioning satın alırlar. Basınçlı kaplar ve kolonlar için devreye alma ve işletme yedekleri daha çok menholler ve nozul contalarından oluşmaktadır. Basınçlı kap ve kolon menholleri 24” 150 # veya 24” 300 # boyutlarında olacak şekilde sınırlandırılmıştır. Benzer olarak nozul contaları standart boru contalarıdır. Eğer menhol ve nozul contaları üreticinin grubunda kodlanmışsa bu durum çoklu kodların oluşturulmasına neden olacaktır.
Kodlamayı Yapan Personelin Hata Yapmaması
Eğer kodlamayı yapan personel uyanık ve tedbirli değilse var olan bir parça için kodunun olup olmadığının kontrol edilmesi için CMMS araştırılmayabilir ve kodlama için yeni bir istek geldiğinde yeni bir kod atanabilir. Şirketlerin bazısında kodlama işi dış kaynak personeline verilmiş ve ödeme
oluşturulan kod sayısı baz alınarak yapılmaktadır. Bu gibi durumlarda kodlamayı yapan personel kodun var olup olmadığını araştırmayacak ve kodlama için gelen tüm yeni isteklere uygun yeni bir kod atayacaktır.
Parça Numaraları için Farklı Tarzlar
Yedek bir parçanın parça sayısının girilmesinde tarz aynı ise çoklu kodların oluşturulmasına neden olunabilir. Buna bir örnek vermek gerekirse bir vana plakası için parça numarasının 2508.786.534 olduğunu farz edelim ve aynı kodlama daha önce de yapılmış olsun. Şimdi aynı parça için kodlama isteği geldiğinde istek formunda adı geçen parçanın numarası 2508768534 veya 2508-768-534 tür, fakat kodlamayı yapan personel CMMS ‘de arama yaptığında aynı parça numarasını bulamayabilir ve aynı parça için yeni bir kod verebilir.
Şirket birleşmeleri, satın alma ve iş birliği
Bu olaylardan ötürü satış yapan firmaların isimleri çok sık olarak değişmektedir. Bir kodlama sisteminde satışı yapan firmaya bir hane ayrılmıştır. Eğer satışı yapan firmanın ismi değişirse bu CMMS ‘e aktarılmaz ve kodlamayı yapan personel yanlışlıkla aynı satıcı için farklı iki isim oluşturabilir.
Parça Numaralarının Satıcı Firma Tarafından Verilmesi
Satıcı firmaların birçoğu bileşenlerin parça sayılarını güncel tutmaktadırlar. Fakat bunları müşterilerine ulaştırmayı nedense unutmaktadırlar. Yeni bir ekipmanın yedek parça listesi geldiğinde yeni bir kod oluşturulmaktadır. Örneğin parça numarası X0635 olan bir yay satın alınsın ve aynı yay şimdi X3635 parça numarasına sahip olsun. Eğer satıcı firma yeni bir PSV için bir yedek parça listesinin olup olmadığını soruyorsa ve aynı yay yeni PSV nin bir parçasıysa yay için en son gelen parça numarasını verecektir. Bu yüzden iki kod olacaktır. Bunlardan bir tanesi eski parça kodu olan X0635 ve diğeri yeni parça kodu olan X3635 tir.
Bir diğer örnek olarak satıcı firmanın X0635-00-0 tarzında parça numaralarını kullanmasıdır. Şimdi parça numaraları X0635 şeklinde verilmektedir. Eğer bu bilgi yedek parçanın kodlamasını yapan kişi tarafından bilinmiyorsa parça numaraları ayrı parçalar olarak iki tarzda dikkate alınacak ve X0635-00-0 ve X0635 için iki ayrı kod ayrılacaktır.
Parça Numaralarının veya Uyumluluk Listelerinin Olmayışı
Satıcı firmaların birçoğu yedek parçalarına tek bir parça numarası veren bir sisteme sahip değildir. Bunlardan hiçbirisi tüm kompleks için uyumluluk listesi sağlamamaktadır. Bu yüzden yedek parçalar model, çizim ve yedek parçanın teknik resmindeki poz numarası baz alınarak kodlanır. Farklı ekipmanlar için çizim numaraları farklılık gösterdiğinden dolayı aynı parçanın farklı çizim numaraları için çoklu kodlar oluşturulacaktır.
OEM ve Ekipman Tedarikçi Gruplarının Her İkisinde de Parçaların Kodlanmış Olması
Çoğu zaman ne parça orijinal ekipman üreticisinden ( OEM ) veya tedarikçi firmadan kaynak edilip edilmeyeceği belirli değildir. Her iki grupta da bu çoklu kodlamaya neden olacak şekilde kodlanabilir. Örneğin kompresörün güç aktarma tedarikçisine bir diğer tedarikçiden bir buhar türbini alındığı belirtilsin. Bu durumda türbinin yedekleri her iki grupta da kodlanmış olacaktır.
Biçimlendirilmiş Parçaların Kodlamayı Yapan Personel Tarafından Bilinmemesi
Parçanın kodlamasını yapan personel parça hakkında bilgiye sahip olmalıdır. Eğer kodlamayı yapan kişi 4” 150 # luk flanşlı bir sürgülü vanayı kodlaması gerekiyorsa gereken özelliklerin ne olduğu ve hangi bilginin ek oluşturacağı veya gereksiz bilgi olduğunu bilmelidir. Eğer bilmiyorsa 4” 150 #
‘luk sürgülü vana için oluşturulacak kodların birçoğu bazı tasarım durumlarında biraz değişim gösterecektir.
Parçaların Setler ve Tekil Olarak Kodlanması
Parçaların setler olarak kodlanmış olduğu ve aynı parçanın tek birim olarak kodlandığı anlar bulunmaktadır. Örneğin onarım takımı özel bir O-ring içeriyorsa ve satıcı firma sadece bir takım olarak malzemeyi sağlıyorsa O-ring ayrı olarak kodlanmalıdır. Aksi halde hem onarım takımı hem de O-ring için farklı iki kod oluşturulacaktır. Bu sadece çoklu kodların oluşturulmasına neden olmaz. Aynı zamanda stokun artmasına da neden olacaktır.
Aynı Parçanın Birden Fazla Disiplinde Kodlanması
Proses endüstrilerinde mekanik, elektrik ve enstrüman bakımlarını uzmanlaşmış bakım grupları yapmaktadır. Ekipman veya sistemler bazı mekanik, elektrik ve enstrüman parçalarına sahiptir. Bundan başka mekanik, elektrik ve enstrüman yedek parçalarını sınıflandırmak için iyi bir kodlama sistemi kullanılmaktadır. Örneğin enstrüman yedekleri 01-20, mekanik yedekleri 21-40 ve bu şekilde gidecek olan gruplara ayrılabilir.
Eğer mekanik bakım grubu bir kompresörün yedekleri için kodlama isteğinde bulunuyorsa sıcaklık anahtarları, basınç anahtarları, sınırlama anahtarları gibi enstrüman yedekleri bile mekanik grupta kodlanabilir. Şimdi eğer enstrüman birimi aynı yedek parçalar için ( sınırlama anahtarları, sıcaklık anahtarları gibi ) bir istekte bulunuyorsa bunlar 01-20 arasında bir sayıya sahip olacak şekilde enstrüman grubunda kodlanabilecektir. Bundan başka enstrüman bu parçaları biçimlendirilmiş parçalar gibi genel parçalar olarak kodlayabilecektir. Bu yüzden aynı yedek parça iki bakım grubu tarafından kodlanmışsa bu çoklu kodların oluşturulmasına neden olacaktır.
Çoklu Kodların Etkileri
Basamak Etkisi
Bir parça çoklu kodlamaya sahip olduğu zaman bunların ve kötü etkilerinin sistemden uzaklaştırılması gerekmektedir. Çoklu kodlamadan dolayı ek satın alma siparişleri ve talepleri silinebilecektir. Kimi durumlarda siparişi alan firma bileşenlerin üretimine başlamış ise siparişlerin iptal edilmesi mümkün olamamaktadır.
Geriye kalan kodlar bir tane kod alındıktan sonra diğerleri silinmek zorundadır. Ekipmanın malzeme fişi ( BOM ) silinen kodlar çıkarıldıktan sonra güncellenmelidir ve geçerli kodları içermektedir. Alınan kodun stok seviyeleri çoklu kodların tümünün sarfiyatının toplanmasıyla gözden geçirilmelidir. Silinen kodlara dayanan stoklar geçerli kodlara aktarılmalıdır. Bu yüzden çoklu kodların meydana getirdiği kartopu etkisi fazla olacaktır.
Aşırı Stok Sorunları
Bir yedek parçanın çoklu kodlar vasıtasıyla tedarik edilmesi stok yığılmasına neden olacaktır. Çoklu kodlar ortadan kaldırıldığında ve silinen kodlardaki stoklar geçerli kodlara transfer edildiğinde bu parça için ayrılan maksimum seviye sınırın aşılması önlenir. Bu neredeyse fazlalık stokun olmasını imkânsız kılmaktadır.
Yalancı Alarmlar
Çoklu kodlardan dolayı bir veya daha fazla kodlarda stok görünse bile, herhangi bir kodda stok yok ise bu yalancı alarm ortaya çıkaracaktır ve acil alımı gündeme getirecektir. Herhangi bir şirkette stokların tükenmesi ise ciddi bir sorun oluşturmaktadır.
Depolama Sorunları
Çoklu kodlar çoklu raf konumları gerektirmektedir. Bu durum ambar için depolama sorunlarını gündeme getirmektedir.
Sık, Düşük Sayıdaki Siparişler
Çoklu kodlardan dolayı taleplerin toplamı dağıtılmıştır ve bu yüzden sonuçlar sıktır ve az miktarda sipariş yapılır.
Çoklu Kodlar için Çözümler
Çoklu kod oluşmasının nedenleri anlaşıldıktan sonra çözüme ulaşmak daha kolay olmaktadır: Çoklu kodlar ilk karşılaşmada oluşturulmamalıdır. Tedbir alma daha sonra onarmaktan daha iyidir. Aşağıda bunun için bazı çözümler verilmiştir:
Kodlama Mantığına Uygun Tasarım
Bu durum çoklu kod üretilmesine neden olmamalıdır. İşletme için ayrılan haneleri, ekipman etiketlerini gösteren kodlama sisteminde gördüğümüz gibi bir kodlama sistemi son derece verimsizdir. En iyi yöntem sadece yedek parçanın veya parçanın karakteristiğine dayanan ve nerede kullanıldığının önemsenmediği bir kodlama mantığının oluşturulmasıdır. Bu tip bir sistemde bir yedek parça satıcı firma ismi, modeli gibi bilgiler için hanelere sahip olacaktır. Genel parçalar için parça kategorisi, boyutu, konstrüksiyon malzemesi gibi hanelere sahip olacaktır. Bu tip bir sistemde genel parça X, Y veya Z satıcı firması tarafından tedarik edilse bile parçanın karakteristiği baz alınarak tek bir kod verilebilir.
Sadece Uygun Formattaki Kodlama İsteklerinin Kabul Edilmesi
Kodlama istekleri standart bir formatta kabul edilebilir. Bu şekilde kodlama isteyen kişi kodlama için gerekli olan tüm bilgileri sağlayan ve parçayı kodlayan kişi tarafından ilgili bilginin araştırılması daha hızlı olmaktadır. Kodlama isteğinin biçimi ekipman tipi ( santrifüj pompa, dişli pompa, pistonlu kompresör gibi ) ile ilgili bilgileri, yedek parçaların uyumluluğu, model, parça ve bileşenin teknik resmindeki poz numarası ile ilgili bilgiyi kodlamayı yapan kişinin yedek parçayı uygun gruba koymasını mümkün kılar.
Uygun Kod Oluşturucu Programın Seçilmesi
Bunun için insan hatlarına kapalı bir program kullanılmalıdır. Yazar şu ana kadar tasarlanan mantığı baz alındığında kodları müdahale olmadan otomatik olarak oluşturan herhangi iyi bir programa rastlamamıştır.
Yedek Parçaları ve Bileşenleri Kodlayacak Personelin Eğitilmesi
Malzemenin kodlamasını yapacak personel parçaları anlayabilmelidir. Kodlanan parçaya bağlı olarak gerekli olan bilgileri bilmelidir. OEM yedekleri için yedek parçanın boyutu, tasarım standartları, konstrüksiyon malzemesidir. Tercihen personel mekanik, elektrik ve enstrüman yedeklerini kendine ait disiplinde kodlamalıdır.
Özellikleri Eksik Olan Yedek Parçalar Kodlanmamalıdır
Kimi zaman özellikleri bilinmese dahi bir parçanın kodlanması ve tedarik edilmesi için büyük bir baskı oluşturulmaktadır. Bu gibi durumlarda parça kodunun daha sonraki tedarik işlemleri için CMMS tarafından kilitlenmesi gerekmektedir. Bu parçanın ana özellikleri eksik olan yedek parçalar gözden geçirildikten sonra depolara alınmalıdır. OEM’ler genellikle sürtünmesiz yatakların numaraları, yağ segmanlarının boyutlarını, V kayışlarının boyutları gibi bilgileri vermemektedir. Bu yüzden ilk defada OEM kategoride bunların kodlanması gerekmektedir. Fakat ilk satın almadan sonra bunlar biçimlendirilmiş/genel kategori altına konulmalıdır.
Satıcı Firmaları Yedek Parçaları için Tek Bir Parça Numarası Oluşturmaya İkna Etmek
Satıcı firmaların birçoğu yedek parçaları için tek bir parça numarasına sahip bir sisteme sahip değildir. Eğer satıcı firma yedek parçaları için tek bir parça numarası geliştirmeye razı edilemez ise tüm kompleks için tedarik edilen ekipmanlarda yedek parçaların uyumluluğu ile ilgili bilgi istenmelidir.
Tüm Kompleks için Satıcı Firmaların Güncelleştirilmiş Uyumlu Parça Vermeleri için İkna Etmek
Birkaç yıl sonra satıcı firmadan daha fazla ekipman alındığında satıcı firma tüm işletmelerdeki ekipmanları kapsayan güncelleştirilmiş uyumluluk listesini vermelidir. Satıcı firmalar için bu yedek parçaların tek bir parça numarasına sahip olmasından daha fazladır.
Kodlama için Konulan Prosedür ve Kurallardan Sapma Olmamalıdır
Kurallar ve prosedürler uniform bir şekilde sistematik olarak işin yapılması için konulmuştur. Eğer bunlar es geçilirse sonradan düzeltilmesi zor olan sonuçlar ortaya çıkabilir. Sabitlik için birkaç tane kılavuz ve standart çalışma prosedürü uygulanmalıdır.
CMMS nin Çoklu Kod Tanımlamasına Sahip Olmalıdır
Aynı parça numarası, model numarası gibi verilere dayanarak rapor alma mümkün olmalıdır. Bunun yanında parça kategorisine bağlı olarak ilgili tüm bilgiler için zorunlu alanlar olmalıdır. Bu sayede gerekli olan minimum bilgi girilene dek kod oluşturulmayacaktır.
Çoklu Kodla Karşılaşılır Karşılaşılmaz Bunu Düzeltecek Adımın Atılması
Hasarın kontrolü ne kadar erken ele alınırsa hasar o kadar az olur. Daha önce gördüğümüz gibi çoklu kodlar kartopu etkisine sahiptir. Düzeltici faaliyetteki herhangi bir gecikme durumu daha da kötüleştirecektir. Çoklu kodlar ortaya çıktığında yapılacak ilk şey geçerli kodun bloke edilmesidir. Bu hareket bloke edilmiş kodlar için satın alma talebinin artmasına engel olur.
Biçimlendirilmiş Parçalar OEM Grubunda Kodlanmamalıdır
Son kullanıcılar bile OEM ‘den biçimlendirilmiş parçayı satın alıyorsa bu parçaların genel kategoride kodlanması tavsiye edilmektedir.
Parçanın Satın Alınmasına Karar Vermek
OEM ‘in, tedarikçi veya genel satıcı firmanın, kodlamanın yapıldığı sırada yedek parçaların kaynağına karar verilmelidir. Bu kodu belirleyecektir. Son kullanıcılar normal olarak olası tüm grupların kodlanması üzerinde ısrar ederek yedek parçanın elde edilebilirliği hakkında geri kalanı garanti etmelidir.
Kodun CMMS de Olup Olmadığı Araştırılmadan Önce Yeni Bir Parçanın Kodlaması Yapılmamalıdır
Bunların yeni parça oldukları ve mevcut kodlar için araştırma yapılmadığı kabul edildiğinde mevcut kodlar için yeni kodlar oluşturulabilir.
Kodlamayı İsteyen Kişinin Son Kullanıcı Olması Durumunda Bir Sistemin Oluşturulması
Enstrüman yedekleri enstrüman birimi tarafından, mekanik parça yedekleri mekanik birim tarafından ve elektrik yedekleri elektrik birimi tarafından kodlanmalıdır. Kompresör düzeneği, buhar türbinleri gibi büyük ekipmanlarda bakım işleri her birim tarafından açıkça anlaşılmalıdır. Eğer herhangi bir parça için iki veya daha fazla birim tarafından kodlama isteği alınmış ise bu çoklu kodlamaya neden olacaktır. Bunun yanında son kullanıcı parçayı kodlayan personele tüm özellikleri birleştirebilmesi için uygun bir rehber olabilir.
Yedek Parçaların ve Genel Parçaların Fiziksel Olarak Kontrol Edilmesi
Çok sık olarak satıcı firma yedek parça kitapçığındaki genel parçalar için boyut ve özellikleri vermemektedir. Detaylar OEM satıcısı tarafından verilen malzeme etiketlerinde bulunmaktadır. Yağ segmanları, filtre elemanları, gövde ve boru contaları, kaplin takozları, yay halkalar, halka contalar, bağlantı elemanları, O-ringler gibi genel yedek parçaların boyutları ve özellikleri parçaların fiziksel olarak kontrol edilmesiyle kolaylıkla tanımlanabilir. Bir şirket pompaların kullandığı sabit yağ göstergeleri için 60 adet kod tanımlamıştır. Fiziksel inceleme ile birbirine benzer olanlar bulunabilir.
Çoklu Kodların Elenmesi Sürekli Olmalıdır
Çoklu kodların elenmesi bir defa yapıldıktan sonra bırakılmamalıdır. Bu sürekliliği olan bir işlem olmalıdır. Çoklu kodların düzenli ve periyodik denetlenmesi gerekmektedir. Herhangi bir zaman diliminde çoklu kodlar ortaya çıkabilir. Bu yüzden çoklu kod sisteminin arındırılması için bir aralıksız çalışma gerekmektedir.
Shell, Reliance gibi sınıfının en iyisi olan birçok şirket sigorta poliçelerine ve prosedürlerine sahiptir ve isimsiz veya buy-out bileşenler için özelliklerin ve alt tedarikçilerin bilgileri ve yedek parçaların birbirlerinin yerine kullanılabilmesi ile ilgili satıcı firmanın tedarik bilgisini zorunlu kılan üst sınıf yazılım kullanmaktadır. Shell geliştirdiği E-Spir programı ile yedek parça listeleri satıcı firmalardan alınmaktadır. Bu program www.e-spir.com adresinden ücretsiz olarak indirilebilir. Fakat satıcı firma yedek parça detaylarını sadece E-Spir formatında verebilmektedir. Satıcı firma tarafından tedarik edilmeyen isimsiz yedek parçalarla ilgili detaylar yeterli değil ise E-Spir ret etmektedir. Bir kodlama programı ile beraber E-Spir çoklu kodların oluşturulmasını etkin olarak kontrol edebilmektedir.
Kayıtlar
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder